We hebben het hier niet over zomaar iemand. Lorentz Peter Elfred Freuchen (1886–1957) was een Deense ontdekkingsreiziger, auteur, journalist en sowieso een héééle vette Badass (met hoofdletter ‘B’). Hij verruilde zijn studie geneeskunde voor poolreizen, trok met hondensleden door sneeuw, ijs en vrieskou en werd bekend door de Thule-expedities. Doe je veiligheidsgordel om en lees over misschien wel de interessantste man aller tijden: Peter Freuchen.
Over Peter Freuchen, mogelijk de interessantste man ter wereld…
Omdat hij het, eenmaal aangekomen in Groenland, wel naar zijn zin had, bleef hij bepaald niet bij een kort bezoekje. In 1910 stichtte hij samen met Knud Rasmussen de handelspost Thule, die hij tot 1919 beheerde. Hij leefde tussen de Inuit en trouwde met Navarana. De poolwereld werd zijn dagelijks leven. Voor ons iets om een dikke jas voor aan te trekken; voor Freuchen een plek om een bestaan op te bouwen.
Ook had hij eens te kampen met bevroren ledematen. Koudvuur tastte de tenen van zijn linkervoet aan. Wat doet een man als dit dan? Volgens zijn eigen relaas pakte hij een tang en een zware hamer en zette hij zélf de aangetaste tenen af. Chuck Norris is een pussy als je dat leest, nietwaar? Historicus Kenn Harper citeert Freuchens beschrijving en legt die naast het expeditieverslag. Over de precieze ingreep verschillen de verslagen; zijn hele linkervoet werd later, in 1926, in Denemarken geamputeerd.
Oké, Rambo nam het in de film op tegen de Russen in Afghanistan. Freuchen leefde intussen in de echte wereld, waar nazi’s Denemarken bezet hielden. Zijn anti-nazistische houding maakte zijn positie er zo gevaarlijk dat hij in maart 1944 naar Zweden moest vluchten. Een filmscript kon hij daarbij niet gebruiken. Vanuit Zweden reisde hij door naar de Verenigde Staten.
O ja, hij schreef ook nog romans en reisboeken en werkte mee aan de film Eskimo, gebaseerd op zijn eigen boeken. Die won in 1935 natuurlijk ook nog een Oscar. Alsof het allemaal niet genoeg was, reisde hij in 1937 door de Sovjet-Unie, via Siberië tot aan de Beringstraat. Hij trouwde drie keer: met Navarana, met Magdalene Vang Lauridsen en later met modeontwerpster Dagmar Cohn. Zijn etnologische, literaire en overige bijzondere verrichtingen laat ik hier nog grotendeels buiten beschouwing.
En wat deed hij toen hij tijdens een zware poolstorm vast kwam te zitten in een ingesneeuwde schuilplaats — een soort sneeuw- en ijssarcofaag? Volgens zijn eigen overlevingsverhaal maakte hij van zijn bevroren uitwerpselen een beitel waarmee hij zich een weg naar buiten bikte. Dat heb ik zelfs MacGyver himself nooit zien doen. Harper haalt ook dit relaas van Freuchen aan. We lezen hier dus Freuchens eigen herinnering; een onafhankelijk gecontroleerde reconstructie is het niet. Maar als kandidaat voor de ultieme Badass? Een beer van een vent, met een onwaarschijnlijk leven én een talent om het te vertellen. Wie durft daarover nog te twijfelen?
De man achter de sterke verhalen
De biografische feiten zijn gecontroleerd aan de hand van Lex, met een bijdrage van Bent Nielsen van het Arktisk Institut. Het Dansk Biografisk Leksikon bespreekt ook hoe bij zijn publiek leven en vertelling in elkaar overvloeiden. Over de ervaring van het poollandschap lees je verder in De kajakziekte bij Annie Dillard en Peter Freuchen.
Biografieën van obscure figuren / helden op Fernweh Magazine:
- Wie wil niet ook een beetje Martin zijn?
- ‘Jouw paradijs, hoeveel ruimte is daar?’ (over Ben Ali Libi, goochelaar)
- Het fabuleuze verhaal van Xepsiss Klerglemoss, uitvinder
- Het bos in – 27 jaar alleen in de wildernis
- Held Havel is heengegaan – in memoriam
- De heerlijke herontdekking van Hailu Mergia
