...

Taal & woorden

Wabi-sabi: betekenis en de schoonheid van het onvolmaakte

Wabi-sabi is een Japanse manier van kijken waarin eenvoud, vergankelijkheid en het onvolmaakte betekenis krijgen. Denk aan een kom die niet helemaal rond is, hout waarop jaren van gebruik zichtbaar worden, of een tuin waar een paar gevallen bloesems mogen blijven liggen.

Wabi-sabi: betekenis en de schoonheid van het onvolmaakte

Een kras op je tafel kan een beschadiging zijn. Het kan ook de plek zijn waar je kind jarenlang zijn bord aanschoof. Je ziet hetzelfde hout, maar het verhaal is veranderd. Dat tweede kijken brengt ons in de buurt van wabi-sabi.

Wat betekent wabi-sabi?

Wabi en sabi zijn verwante Japanse esthetische begrippen, met een eigen geschiedenis. Wabi wijst onder meer op sobere, ingetogen schoonheid: weinig kan genoeg zijn. Sabi op de patina van het ouder worden, de stilte en slijtage die een voorwerp met de tijd krijgt. Samen worden ze vaak samengevat als de schoonheid van het onvolmaakte. Dat helpt als begin, maar er past meer in dan een scheef vaasje.

Op de website van Touching Stone vragen Tim Wong en Akiko Hirano zich af waarom die snelle definitie westerse lezers zo gemakkelijk afgaat, terwijl de ervaring zich moeilijk laat vastleggen. Hun punt: een lijstje uiterlijke kenmerken vertelt nog niet hoe iets je kan raken. Je hebt de kleur en de vorm van chocolade beschreven, maar nog niet de smaak.

Zwarte raku-theekom met een onregelmatige rand en een zacht glanzend oppervlak
Zwarte raku-theekom, Japan, begin 17e eeuw. The Metropolitan Museum of Art, Rogers Fund, 1917 (17.118.74). Publiek domein.

Een tuin die niet helemaal af hoeft

Een bekend verhaal over theemeester Sen no Rikyū verbeeldt dat mooi. Hij zou bij zijn leermeester Takeno Jōō de tuin hebben moeten verzorgen. Rikyū harkte en ruimde op tot alles keurig op zijn plaats lag. Daarna schudde hij aan een bloeiende boom, zodat er weer wat bloesem op de grond viel.

Het wordt als een overgeleverd verhaal verteld, niet als een controleerbaar verslag van die ochtend. Maar het beeld blijft hangen: de tuin was pas klaar toen hij niet meer volmaakt opgeruimd was. Er mocht weer iets gebeuren dat de tuinier niet volledig had uitgedacht.

Wabi-sabi in het dagelijks leven

Je hoeft er je interieur niet voor te vervangen. Misschien staat er al een oude stoel waarvan één armleuning gladder is dan de andere. Misschien gebruik je een schaal die nergens precies bij past. Sommige dingen worden vertrouwd doordat ze met je meeleven.

Niet iedere barst is mooi en een kapotte stoel mag gewoon worden gerepareerd. Wabi-sabi verplicht je niet om slijtage te bewonderen. Het geeft ruimte om iets te waarderen dat niet nieuw, strak of compleet is. Ook een onaf gesprek of een middag waarvan je weinig hebt gemaakt, hoeft niet meteen te worden gladgestreken.

Wie dat verder wil verkennen, kan lezen over Ma en de schoonheid van lege ruimte. In Zes Japanse woorden voor een overvolle stad bekijken we wabi en sabi afzonderlijk, naast vier andere begrippen.

Lees verder in Fernweh Magazine

Verder dwalen door woorden

Een poging die niet helemaal uitpakt zoals gehoopt, kan een rakeling zijn. En wat iets halfverborgens oproept, verkennen we bij yūgen.

Uit de Fernweh-reeks Onvertaalbare woorden: woorden waarvoor een korte vertaling soms te weinig ruimte laat.

Het gesprek gaat verder

Reacties

Voeg een gedachte toe

Wat wil je toevoegen?

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Reacties worden volgens onze bestaande moderatie-instellingen behandeld.

Seraphinite AcceleratorOptimized by Seraphinite Accelerator
Turns on site high speed to be attractive for people and search engines.