...

Rakeling

Taal & woorden

Een rakeling is, in het taalgebruik rond creativiteit en innovatie, een poging die niet het gewenste resultaat oplevert, maar wel het proberen waard was. Je raakte iets, ook al was het niet de roos.

Het woord klinkt alsof het altijd al tussen onze andere woorden heeft gestaan. Rakelings, raak, mis: je hoort de verwantschap meteen. Toch doet rakeling iets wat mislukking niet vanzelf doet. Het vraagt je nog even te kijken voordat je een poging bij het afval zet.

Wat betekent rakeling?

In deze betekenis is een rakeling iets nieuws dat je met reden ondernam, maar dat niet of nog niet werkte zoals je hoopte. Het plan kan te vroeg zijn gekomen. De uitvoering kan hebben gehaperd. Misschien ontdekte je onderweg dat je een veel interessantere vraag had moeten stellen.

Daarmee wordt niet elke fout automatisch een verdienste. Een slecht voorbereid plan mag gewoon slecht voorbereid heten, en schade verdwijnt niet doordat je haar een vriendelijker naam geeft. Het bruikbare aan rakeling is de ruimte om een serieuze poging op haar eigen merites te bekijken.

De afdruk die je niet had besteld

Je wilt een foto afdrukken voor iemand die gaat verhuizen. Een huis, vroeg in de ochtend, net het juiste licht. Alleen komt er uit de printer een vel met vreemde kleurbanen. De gevel is bijna verdwenen; wat overblijft lijkt op een gebouw dat langzaam door water wordt meegenomen.

Als verhuiscadeau is het geen succes. Je belt de drukker, stuurt het bestand opnieuw en haalt een goede afdruk op. Die mag mee naar het nieuwe huis. De mislukte blijft op tafel liggen. Je kijkt er nog eens naar. Dat water dat er niet was, bevalt je eigenlijk wel.

Hier kunnen twee oordelen naast elkaar bestaan. Voor de opdracht deugde het resultaat niet. Als beeld kan er iets zijn ontstaan dat je met al je keurige instellingen niet had bedacht. De ontdekking maakt de verloren tijd of het gebruikte papier niet ongedaan; de mislukking hoeft evenmin meteen de prullenbak in.

Bij een liedje kan zoiets gebeuren met een verkeerd aangeslagen akkoord. Je had je vingers ergens anders willen hebben, maar nu wil je weten waar dit geluid heen kan. Je speelt het nog een keer, ditmaal opzettelijk. Dat tweede akkoord is al een andere handeling. De eerste poging gaf je iets waar je niet om had gevraagd, en je besloot te blijven luisteren.

Niet elke poging hoeft een succesverhaal te worden

Bij creativiteit hoort onzekerheid. Als vooraf al vaststaat wat eruit moet komen, ben je vooral iets aan het uitvoeren. De proef die strandt kan je iets leren over een materiaal, een publiek of je eigen aannames. Soms ontdek je alleen dat deze weg niet werkt. Ook dat mag een uitkomst zijn.

Je hoeft er achteraf geen glanzend verhaal van persoonlijke groei van te maken. Een schets mag in een la belanden, een recept mag mislukken en een omweg mag een omweg blijven. Misschien pak je hem later weer op. Het woord rakeling laat die deur op een kier.

Dit woord kwam destijds via Gijs Hoofs bij Fernweh terecht. Een goede aanwinst: er bestaan al genoeg woorden om elkaar op een tegenvallende uitkomst af te rekenen.

Lees verder in Fernweh Magazine

Verder dwalen door woorden

Wabi-sabi laat op een andere manier ruimte voor wat onvolmaakt is. Wie vooral de mogelijkheden ziet verdwijnen, herkent misschien Torschlusspanik.

Dit verhaal hoort bij Onvertaalbare woorden: een reeks van Fernweh over woorden die meer oproepen dan een korte vertaling kan vertellen.

Over deze betekenis van rakeling: Neoterm / NL-Term. De beschouwing en voorbeelden zijn van Fernweh.

Het gesprek gaat verder

Reacties

Voeg een gedachte toe

Wat wil je toevoegen?

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Reacties worden volgens onze bestaande moderatie-instellingen behandeld.

Seraphinite AcceleratorOptimized by Seraphinite Accelerator
Turns on site high speed to be attractive for people and search engines.