...

Taal & woorden

Iktsuarpok: steeds kijken of iemand er al is

Iktsuarpok wordt in beschrijvingen van het Inuktitut verbonden aan steeds naar buiten gaan om te kijken of iemand eraan komt. De gast is nog onderweg, maar jij bent al drie keer bij de deur geweest.

Iktsuarpok: steeds kijken of iemand er al is

De tafel staat klaar. Het raam geeft precies genoeg uitzicht om even op te staan, en precies te weinig om daarna rustig te blijven zitten. Een auto remt af. Toch niet. Er klinkt iets op de trap. De buurman. Je probeert de laatste bladzijde nog eens te lezen.

Wat betekent iktsuarpok?

In populaire woordenlijstjes heet het vaak eenvoudig het gevoel van voorpret of ongeduld bij een verwacht bezoek. Het beeld erachter is concreter: het herhaaldelijk gaan kijken zelf. Dat maakt het woord zo aardig. Je ziet een gevoel aan het werk, met jas en schoenen en een hand op de deurklink.

Inuktitut hoort bij de talen van de Inuit. De spelling en de precieze vorm kunnen per taalgebied en transcriptie verschillen. Het woord is geen bewijs dat alleen mensen in het noorden dit ongeduld kennen; het geeft ons vooral een treffend beeld om het bij onszelf te herkennen.

Wachten met je hele lichaam

Ook met een telefoon gebeurt er iets vergelijkbaars. Je weet dat een bericht vanzelf binnenkomt en kijkt toch weer. Alleen mis je daarbij de kou op de drempel, de lucht boven de huizen en de mogelijkheid dat de verwachte persoon ineens de hoek om komt. Een scherm toont dat iemand typt. Een straat kan iemand laten verschijnen.

De korte film hieronder neemt dat wachten als vertrekpunt. Met Charly Bernard en Chick Chick; gefilmd met een Blackmagic Pocket Cinema Camera. Misschien herken je het gevoel eerder aan een beweging dan aan een definitie.

De uren vóór de bel

Het bezoek komt met de trein. Je hebt aangeboden om af te halen, maar dat hoefde niet: het is maar een kwartier lopen. Nu staat de koffie klaar en klinkt iedere rolkoffer in de straat veelbelovend. Eerst zie je een bezorger, daarna de buurvrouw met haar boodschappen. Je doet de deur weer dicht alsof je buiten iets heel anders te zoeken had.

Er verandert iets aan een huis als iemand onderweg is. Je ziet de stapel papier op de stoel door de ogen van je bezoek. Er komt een tweede glas op tafel. De stilte is nog dezelfde stilte, alleen verwacht je dat er zo meteen een stem doorheen zal gaan.

Een bericht zegt dat de trein vertraging heeft. Je krijgt er twintig minuten bij en weet er weinig raad mee. Voor iets nieuws beginnen is het te kort; wachten heb je al gedaan. Dus zet je de kopjes anders neer. Je kijkt hoe de plant erbij staat. Weer een geluid op straat.

En wanneer de bel eindelijk gaat, is er nauwelijks een ogenblik om te merken dat het wachten voorbij is. Een jas moet ergens hangen, de reis was druk, wil je koffie? Binnen een minuut zitten jullie te praten. Alleen die extra wandelingetjes naar de deur blijven achter in de ochtend, als kleine rondjes om iemands komst.

Lees verder in Fernweh Magazine

Verder dwalen door woorden

Prozvonit gaat over een telefoontje dat zelf al een bericht is. Bij mamihlapinatapai wachten twee mensen misschien allebei tot de ander begint.

Dit verhaal hoort bij Onvertaalbare woorden: een reeks van Fernweh over woorden die meer oproepen dan een korte vertaling kan vertellen.

Over de woordbetekenis: de lexicografische verzameling van onderzoeker Tim Lomas, woorden gerangschikt naar taal (2019). De wandeling naar de deur en de telefoonvoorbeelden zijn van Fernweh.

Het gesprek gaat verder

Reacties

Voeg een gedachte toe

Wat wil je toevoegen?

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Reacties worden volgens onze bestaande moderatie-instellingen behandeld.

Seraphinite AcceleratorOptimized by Seraphinite Accelerator
Turns on site high speed to be attractive for people and search engines.