Fernweh Magazine

Ontsnap. Steeds vaker. En verder..!

Artikelen & Interviews

Wie wil niet ook een beetje Martin zijn?

Wie wil niet ook een beetje Martin zijn?

by ·

Martin is een korte docu (± 9 minuten) van de Ierse regisseur en fotograaf Donal Moloney over (zijn band met) Martin. Daarin is elke seconde het kijken waard!

Wie wil niet ook een beetje Martin zijn?
Martin Hart & Donal Moloney maken een strandwandeling

Moloney zag hem voor het eerst vanuit zijn ooghoek toen hij een brug passeerde. Martin sliep onder de Westland Row brug in Dublin en leek, volgens Moloney, haast wel een romanfiguur van Dickens. Hij moest en zou hem ontmoeten. Zo geschiedde.

Wie wil niet ook een beetje Martin zijn?
Martin op een uitstapje naar Wicklow Mountains waar Donal hem fotografeert
Wie wil niet ook een beetje Martin zijn?
Martin onder de ‘Westland Row’-brug, waar hij 4 van de 14 jaar dat hij op straat leeft, te vinden is | Foto: Donal Moloney
Home is the intellectual capacity to be happy”
~ Martin Hart
Martin Hart (leeftijd: ruim zestig jaar) blijkt al 14 jaar in de straten van Dublin te leven. Hij is eloquent, zeer belezen en ronduit intelligent. Is hij te karaktiseren als ‘dakloos’? Nou nee: de hemel vormt zijn dak. Overal is zijn thuis. En wat ‘ongelukkig zijn’ betekent, kan hij je niet vertellen. Wie wil dát nou niet ook een beetje meer?
Klik rechts onderaan op de vier pijltjes (‘enter full screen’) in het Vimeo-scherm om het filmpje beeldvullend te maken en kijk nu hier deze prach-ti-ge korte film, getiteld:

MARTIN

 

Wie wil niet ook een beetje Martin zijn?

 

Interesseert dit je?

Dan ben je misschien ook geïnteresseerd in andere Fernweh-posts:

https://www.fernweh.nu/de-schoonheid-van-het-alledaagse/

HET BOS IN – 27 jaar alleen in de wildernis

De geheimzinnige ambachtslieden die rijst polijsten

Boer richt monument op voor overleden vrouw

De smaakmaker van San Daniele

De smaakmaker van San Daniele

by ·

Prosciutto di San Daniele is wereldberoemd in heel Italië. Daarbuiten staat deze rauwe bergham echter in de schaduw van de veel bekendere Parmaham. De inwoners van het dorp San Daniele del Friuli malen er niet om. Die hebben het toch al druk zat.

San Daniele del Friuli leeft van de prosciutto. Dat is altijd al zo geweest. In de Middeleeuwen kochten de lokale boeren bescherming van de dogen van Venetië. Niet geld was hun betaalmiddel, maar gedroogde bergham. De Venetiërs hadden smaak; Il prosciutto di San Daniele hoorde toen al bij de lekkerste vleeswaren ter wereld. Daar wilden ze dat hooggelegen dorp best voor beschermen. En dan kregen de boeren er nog kilo’s zeezout bij ook, die ze nodig hadden om de ham mee te pekelen.

De Koning der Hammen Prosciutto

 

Uniek microklimaat

Tegenwoordig telt San Daniele ruim dertig prosciutto-producenten. Prosciuttifici Picaron spant de kroon. De varkens voor de ham grazen in het midden en noorden van Italië, maar voor de productie van ‘de koning der hammen’ moeten we toch echt in San Daniele zijn. “De ham mag alleen hier gedroogd worden”, vertelt Erika Bassi van Picaron.

Ons dorp ligt tussen de Alpen en de Adriatische Zee. De warme wind uit zee botst hier tegen de koude bergwind. De Tagliamento-rivier zorgt verder voor de juiste temperatuur en vochtigheid. Daardoor krijg je een uniek microklimaat, dat bijdraagt aan de kwaliteit van de ham.”

 

Rijk aan goede vetten

De producenten gebruiken alleen de achterdij van het varken, waar het vlees op zijn lekkerst is. Vervolgens worden de hammen met achterpoot en al gepekeld in grof zeezout. Op het pekelen volgt een lange periode van drogen. “Alles is puur natuur”, vertelt Erika.

Onze hammen hangen voor tenminste dertien maanden in een magazijn waar de wind vrij spel heeft. Tijdens het drogen ontwikkelen ze hun unieke smaak en textuur. Qua smaak is ‘ie zoeter dan bijvoorbeeld Parmaham. En het rozerode vlees is dooraderd met goede vetten. Dit maakt het vlees lekker zacht en gezond.”

De smaakmaker van San DanieleStrenge controle

San Daniele ham is exclusiever dan Parmaham. Allereerst omdat de prosciutto op veel kleinere schaal wordt gemaakt. Maar ook de langdurige rijping en het rijke aroma maken een wereld van verschil. En dan is er nog de strenge kwaliteitscontrole. Erika:

Na de rijping worden de hammen gekeurd door een commissie. De controleur prikt vijf keer met een smal paardenbotje in het vlees. Aan de hand van de geur bepalen ze of het vlees van goede kwaliteit is. Zo ja, dan krijgt de ham het stempel ‘SD’, van San Daniele, en het bekende DOC certificaat.”

Als antipasti of bij een ‘secondi’

Volgens Erika kun je het vlees het beste in dunne plakjes snijden. Voor antipasti met vleeswaren, kazen en/of vijgen, of als voorgerecht bij meloen.

Maar je kunt er ook grovere blokjes van snijden en die verwerken in een pasta of risotto. Ook lekker: San Daniele ham met buffelmozzarella. En Italiaanse chefs wikkelen voor het braden vaak wat plakjes prosciutto om het vlees van, bijvoorbeeld, gevogelte. Tijdens het braden trekt het gesmolten vet in het vlees, waardoor het nog meer smaak en aroma krijgt.”

Leren maakt meer kapot dan je lief is

Leren maakt meer kapot dan je lief is

by ·

In de eerste klas (groep 3) van de basisschool leerde de juf ons lezen. Er ging een wereld voor mij open. De Roverkoning kwam soms om letters in woorden af te knippen, zo beleerde juf ons. Bijvoorbeeld bij: ‘lee-ren’. Die overbodige luxe van maar liefst twee letters ‘e’ in de eerste lettergreep, daar hielden de juf en de Roverkoning niet van. Laatstgenoemde kwam dan om het woord van die overbodige ‘e’ te beroven, zo werd mij verteld. Dat kon je maar beter vóór zijn door leeren alvast zelf met één ‘e’ te schrijven: leren. Op een plaatje was te zien dat de Roverkoning zich te paard voortbewoog en een gouden schaar hanteerde om de overbodige letters af te knippen en mee te nemen. Zo leerde de juf ons gaandeweg lezen.

Op een dag keek ik verveeld uit het autoraam. Elke auto had een gezicht. De koplampen waren de ogen, het chroom erboven de wenkbrauwen, het merktekentje de neus, etc. Zoals gewoonlijk, passeerden we een rotonde en daar zag ik het voor het eerst. Die bekende neonlichten, daar stond: ho-tel. Hotel! Zo had ik het nog nooit gezien. En daar stond ‘Bar’ en daar stond ‘Park’. Ik keek nog eens en nog eens. Ik realiseerde me dat ik die woorden voorheen als vormen zag. Vanzelfsprekende en mystieke tekens die toen nog hoogstens mannetjes, boten en een zwembeest vormden of – zonder vergelijking met wat dan ook – op zichzelf stonden, als een totem van een bepaalde wijk fungeerden. Het waren nu woorden geworden die anderen en ik konden lezen en die verwezen naar iets kenbaars voor iedereen.

Een andere kant van leren - column door Jorrit Stevens partner & adviseur GrasFabriek

Terwijl mijn vader iets tegen mijn moeder zei en daarbij de muziek aanzette door een bandje in de autoradio te duwen, werd ik, voor hen onmerkbaar, overvallen door een merkwaardig soort spijt. Ik probeerde de woorden zolang mogelijk na te kijken. Maar hoewel ik vol overgave probeerde, ik kon de woorden niet meer ‘ontlezen’. De wereld van de koddige vormen die ik voorheen verspreid zag staan op gebouwen, op borden, eigenlijk overal, was voorgoed verdwenen. ‘Dit zien volwassenen dus al die tijd al’. Voorin zette een geanimeerd gesprek zich voort. Achterin voelde ik me dankbaar toegelaten tot deze nieuwe leesbare wereld die volwassenen met elkaar bleken te delen en waar je als kind geen weet van had. Daar hoorde ik nu toch maar mooi bij.

Toch overheerste het gevoel van melancholie, van afscheid nemen van dit, mij dierbare, deel van mijn kind-zijn. De Roverkoning had niet alleen de overbodige letters weggeroofd maar ook mijn tot dusver haast magische zicht op de werkelijkheid. Toegang tot de geroofde buit van de Roverkoning heeft geen mens. Waar hij zijn geroofde letters laat? Dat heeft onze juf ons nooit verteld. Wie zal het zeggen? Tot mijn spijt, besefte ik wel dat de Roverkoning meer geroofd had dan een letter hier en daar. Mijn oude manier van ‘zien’ bestond niet meer. Ik was voorgoed beroofd van de toegang tot de magie van de pre-leeswereld, wellicht door de man met de gouden schaar. Een passerende Honda keek me onderzoekend aan. Leren maakt soms meer kapot dan je lief is.

Deze column is geschreven door drs. Jorrit Stevens. Jorrit is als adviseur en partner verbonden aan GrasFabriek. Hij richt zich op adviseren bij: samenwerken & organiseren, ontwikkelen & leren. Ook is hij redacteur en mede-oprichter van Fernweh.

Of je Spaanse worst lust | Festival ‘Lepeltje Lepeltje’

Of je Spaanse worst lust | Festival ‘Lepeltje Lepeltje’

by ·

Ontsnappen tijdens het Pinksterweekend? Van vrijdag 2 tot en met maandag 5 juni 2017 vindt in Amersfoort het cultureel foodfestival Lepeltje Lepeltje plaats (gratis entree! HIER meer info). Centraal staan: het eten, de muziek, een kinderprogramma en een mooie-spullen-markt.  Heel veel verschillende foodtrucks parkeerden in het stedelijk groen van het Burgemeester Brouwerplantsoen. De heerlijke geuren van het meest diverse streetfood waaien en walmen je tegemoet: van ambachtelijke sushi tot op de grill gegaarde bratwurst, van authentieke pizza tot verse oesters. De bands, DJ’s (wij hoorden één DJ die toen wij er waren tot onze grote vreugde wellicht de beste en meest vernieuwende reggaeplaat van de afgelopen jaren draaide namelijk van Winston McAnuff & Fixi – Garden Of Love!), opvallend prachtige aankleding van de standjes en de bezoekers dragen bij aan de gezellige sfeer. Ook is er opvallend creatief vermaak voor kinderen (er is voor hun een speciaal programma) en is er een ‘mooie-spullen-markt’. Kortom: niet alleen als je van streetfood houdt, is het prima vertoeven in deze heerlijke groene oase in de Amersfoortse binnenstad tijdens de Pinksterdagen. Zoals altijd is de toegang gratis. Of zoals de organisatie van Lepeltje Lepeltje het verwoordt:

hét recept voor een heerlijke dag parkhangen!”

Burgerplicht

De gemeenteraad beslist de komende 2 weken hoe het belastinggeld de komende jaren moet worden uitgegeven: Moet het naar cultuur? Naar zorg? Of toch naar meer asfalt? Nieuw dit jaar is de Burgerplicht-tent. Daar beslis jij mee! Het hele weekend zijn daar raadsleden aanwezig om het hemd van het lijf te vragen, of laat je mening horen door een peuk o.i.d. op het terrein in de beslisbakken te gooien. Zie ook: Facebookpage van Onder Invloed

Wij maakten zaterdagmiddag 3 juni 2017 een fotoverslagje van een aantal in het oog springende foodtrucks en we namen gelijk ook wat sfeerkiekjes van Lepeltje Lepeltje in Amersfoort. Overigens vindt Lepeltje Lepeltje jaarlijks ook plaats in Apeldoorn, Groningen en Zwolle.

Of je Spaanse worst lust | Festival 'Lepeltje Lepeltje'
Deze DJ’s draaien vanaf een oude brandweer-ladderwagen. Aan de ladder bevestigden ze een gigantische discobal. Feestvreugde gegarandeerd!
Of je Spaanse worst lust | Festival 'Lepeltje Lepeltje'
Parteeeeyyyy!!!
Of je Spaanse worst lust | Festival 'Lepeltje Lepeltje'
Hieper de Pieper: louter verantwoorde en natuurlijke producten
Of je Spaanse worst lust | Festival 'Lepeltje Lepeltje'
Deze snoeptruck is een snoepje om te zien
Of je Spaanse worst lust | Festival 'Lepeltje Lepeltje'
Lepeltje Lepeltje schenkt ook koffie, Chef Loco Kello van Loco’s Kitchen grillt lam en ribs die al minstens 24 uur in de marinade liggen te zwemmen. Daarna knalt hij ze op de grill voor een heus vlammenspektakel! en… bij de buren is er is een heuse bingo
Of je Spaanse worst lust | Festival 'Lepeltje Lepeltje'
Normaal te vinden in het leukste winkelstraatje van Amersfoort, de Krommestraat, nu hier…
Of je Spaanse worst lust | Festival 'Lepeltje Lepeltje'
Ook voor kinderen een oase in de Amersfoortse binnenstad
Of je Spaanse worst lust | Festival 'Lepeltje Lepeltje'
Bak ff zelf de heerlijkste broodjes op een vuurtje…
Of je Spaanse worst lust | Festival 'Lepeltje Lepeltje'
Wat een plaatje, deze ‘kraam’!
Of je Spaanse worst lust | Festival 'Lepeltje Lepeltje'
Verrassende smaken…
Of je Spaanse worst lust | Festival 'Lepeltje Lepeltje'
Een heerlijke oase in Amersfoort
Of je Spaanse worst lust | Festival 'Lepeltje Lepeltje'
Bier? Wijn? Voor elk wat wils!

 

 

Of je Spaanse worst lust | Festival 'Lepeltje Lepeltje'
‘Of je Spaanse worst lust’. Proef het borrelplankje met bio-Manchego kaas, verse handgesneden Jamon ibérico, salchichon én chorizo.

Of je Spaanse worst lust | Festival 'Lepeltje Lepeltje'

Of je Spaanse worst lust | Festival 'Lepeltje Lepeltje'
Gaat dat zien!

……

Of je Spaanse worst lust | Festival 'Lepeltje Lepeltje'
L’aubergine: Sexy small bites (2)
Of je Spaanse worst lust | Festival 'Lepeltje Lepeltje'
De mooie-spullen-markt op het Smallepad, Amersfoort
Of je Spaanse worst lust | Festival 'Lepeltje Lepeltje'
Prachtig vinyl kopen op de mooie-spullen-markt…
Of je Spaanse worst lust | Festival 'Lepeltje Lepeltje'
Vintage op de mooie-spullen-markt…
Of je Spaanse worst lust | Festival 'Lepeltje Lepeltje'
En als je dan toch in Amersfoort bent, bezoek dan ook even de tentoonstelling: De kleuren van De Stijl in de nabijgelegen Kunsthal Kade in het kader van Het ‘De Stijl’-jaar 2017! [Adres: Eemplein]
Of je Spaanse worst lust | Festival 'Lepeltje Lepeltje'
‘Burgerplicht’
Of je Spaanse worst lust | Festival 'Lepeltje Lepeltje'
‘Zit niet te dromen jongen, eet je pizza!’
Of je Spaanse worst lust | Festival 'Lepeltje Lepeltje'
Normaal is Habibi ook te vinden in het leukste winkelstraatje van Amersfoort, de Krommestraat. Heerlijke authentieke Arabische gerechten
Of je Spaanse worst lust | Festival 'Lepeltje Lepeltje'
Koffie, de zwarte motor
Of je Spaanse worst lust | Festival 'Lepeltje Lepeltje'
Il Forno di Legno: een Peugeot 404 Pick-Up uit 1969 met vleugeldeuren en houtoven. Mmm pizza!
Of je Spaanse worst lust | Festival 'Lepeltje Lepeltje'
Wereldberoemd in heel Amersfoort, nu in het klein
Of je Spaanse worst lust | Festival 'Lepeltje Lepeltje'
Een lekker maar duur broodje ‘bratwurst’ (2,5 muntje = €6,50 per stuk)
Of je Spaanse worst lust | Festival 'Lepeltje Lepeltje'
Chef Leonard van L’Aubergine heeft dezelfde geboortegrond als Graaf Dracula. Check zijn Tasty Transilvanian Food als je durft!

Of je Spaanse worst lust | Festival 'Lepeltje Lepeltje' Of je Spaanse worst lust | Festival 'Lepeltje Lepeltje' Of je Spaanse worst lust | Festival 'Lepeltje Lepeltje' Of je Spaanse worst lust | Festival 'Lepeltje Lepeltje'

Koffie als levenswijze in Lecce, Italië

Koffie als levenswijze in Lecce, Italië

by ·

Ooit was er een tijd dat de koffiedrinker in Nederland niets anders dronk dan filterkoffie van Douwe Egberts, Kanis & Gunnink of Gala. Met of zonder melk en suiker en al of niet met een schepje Buisman. Die tijd is voorbij. In menig Nederlands huishouden staat een espressomachine. Soms simpel, steeds vaker met toeters en bellen. In het straatbeeld van steden en dorpen is de knusse koffiebar of barista niet meer weg te denken. Wij drinken geen koffie meer, maar een espresso, capuccino, ristretto, macchiato of americano. Koffie is niet meer alleen het ‘bakkie troost’, het is ook cultuur en life style.

Fernweh Magazine duikt onder in de wereld van koffiebars, espressozaakjes en baristi. Wij proeven de koffie én de sfeer. Om in de stemming te komen starten we in Italië, het land waar koffie een vanzelfsprekend onderdeel is van het leven, net als mode, la bella donna, voetbal, wielrennen en temperament (niet perse in die volgorde).

Koffie als levenswijze in Lecce, Italië
Fernweh Magazine in Lecce, Italië

Garden Coffee in Lecce

Net buiten het centrum van de prachtige oude stad Lecce, aan de Via Adriatica, bevindt zich Caffetaria Pasticceria Garden Coffee. De inrichting van de rechthoekige zaak is eenvoudig en stijlvol. Aan de lange zijden bevinden zich aan de ene kant de toog, aan de andere kant de kassa en de vitrine met torta en broodjes. De stoeltjes aan de formica tafeltjes zitten prima. Aan de muren hangen onder andere foto’s van de mede door de caffetaria gesponsorde lokale wielerploeg en van nationale wielerheld Marco Pantani.

Koffie als levenswijze in Lecce, Italië

De betegelde vloer en het systeemplafond geven de bar een beetje het karakter van een gezellig buurthuis, maar misschien is dat wel juist de bedoeling. De koffiebar is het ontmoetingscentrum voor jong en oud, studenten (de mensa van de plaatselijke universiteit zit verderop in de straat), vrienden en collega’s. In het weekend drinken families er hun espresso, succo of lemonata.

Koffie als levenswijze in Lecce, Italië

De mannen achter de bar, gekleed in keurig bordeauxrood vestje en zwart schort, serveren uitstekende koffie (merk Valentino). De espresso smaakt sterk en romig en doet, door de lange afdronk, nog enige tijd nagenieten. De verhouding tussen koffie en melkschuim in de capuccino en macchiato is precies goed. In Nederland gaat die verhouding nog al eens ten koste van de smaak van de koffie. Dat is bij Garden Coffee absoluut niet het geval. Caffè zoals koffie bedoeld is.

Koffie als levenswijze in Lecce, Italië

Plekken in Lecce rond deze koffie

Wie in Lecce koffie drinkt, komt zelden alleen voor de koffie. Sommige verwijzingen bevatten affiliate-links.

Een verblijf hier in Lecce, voor wie na de ochtendkoffie wil blijven dwalen tussen barokke gevels, stille binnenplaatsen en de lichte, droge warmte van Salento. Garden Coffee ligt aan Via Adriatica 16 – de rest van de stad vraagt niet om haast, maar om nóg een wandeling, nóg een plein, nóg een avond waarop de stenen langzaam goud kleuren.

51° 22′ 4″ NB, 6° 10′ 13″ OL

Het fabuleuze verhaal van Xepsis Klerglemoss, uitvinder

Het fabuleuze verhaal van Xepsis Klerglemoss, uitvinder

by ·

Is het mogelijk dat iemand tijdreizen ooit al heeft uitgevonden, besefte hoe gevaarlijk het was en zijn tijdreismachine vernietigd heeft?

Die vraag stelde iemand op de Amerikaanse vraag- en antwoordsite Quora. Een verrassende vraag? Het antwoord is nog veel verrassender! Het werd geformuleerd door Stan Hayward. Ik heb het vertaald in het Nederlands. Lees het en: Be Amazed & Amused! Zijn antwoord:

Ja

Het is niet alleen mogelijk, het heeft ook echt plaatsgevonden

De man die de Tijdmachine uitvond was Xepsis Klerglemoss
en hier zie je hoe hij eruitziet, op basis van foto’s die hij achterliet

Het fabuleuze verhaal van Xepsis Klerglemoss, uitvinder

De machine zelf bewoog niet, hij vaporiseerde – in essentie – de Tijdreiziger en on-vaporiseerde hem in het tijdperk van bestemming. De machine kon bediend worden van waar hij dan ook was

Uit zijn dagboekaantekeningen weten we dat zijn eerste poging bestond uit het slechts een jaar teruggaan. De machine werkte perfect, behalve dat hij hém wel vaporiseerde maar zijn kleren niet (metalen objecten uitgezonderd), daardoor kwam hij naakt aan.
En het toeval wil dat de locatie waar hij aankwam toentertijd een Victoriaanse manufacturenhandel was en precies ten tijde van zijn aankomst of ‘verschijnen’ helemaal vol stond met vrouwen.

Het fabuleuze verhaal van Xepsis Klerglemoss, uitvinder

Gelukkig was hij in staat om zichzelf snel weer te vaporiseren maar niet alvorens hij gekiekt werd door een fotograaf die foto’s aan het maken was van de winkel tijdens de uitverkoop.

Het fabuleuze verhaal van Xepsis Klerglemoss, uitvinder

Deze foto werd gebruikt door de politie in hun jacht op de vreemde indringer.
Helaas had het incident tot gevolg dat de winkel voortaan geboycot werd door dames en daardoor zijn deuren moest sluiten.
Een aantal kranten beweerden dat de winkel de gebeurtenis met opzet in scene had gezet, om er zo hun speciale beschermende kleding voor dames mee te promoten.

Heer Klerglemoss realiseerde zich dat teruggaan in de tijd onbedoelde gevolgen had en dat de kledingwinkel failliet was gegaan als het gevolg van zijn actie, terwijl hij het pand waarin hij zijn experimenten uitvoerde vervolgens goedkoop had kunnen kopen.

Het werpt een nogal ingewikkelde paradox op en het resulteerde in zijn besluit om afscheid te nemen van zijn Tijdreizen en om zijn apparatuur te vernietigen.
Zijn verhaal is alleen bekend geworden door een toevallige samenloop van omstandigheden, waarbij hij bezig was naar een nieuw huis te verhuizen maar zijn sleutels vergeten was. Hij besloot om terug in de tijd te reizen naar de ochtend waarop hij zijn sleutels voor het laatst gezien had, hetgeen hij deed, en hij vond ze ook.
Maar op terugreis naar de huidige tijd, zou blijken dat de verhuizers zijn kledingkast verplaatst hadden en, hij ongelukkigerwijze terug belandde in zijn afgesloten kledingkast. Vervolgens liet hij zijn ‘Vaporisator’ vallen, maar er was niet genoeg ruimte om te bukken en hem op te rapen.
Het gevolg was dat hij een tijd later gevonden werd; dood en naakt in zijn kledingkast, zonder een verklaring van hoe hij daar terechtgekomen was.
Er werd verslag van gedaan in een lokale krant, waarin een nieuwsgierige journalist de hierboven beschreven reeks van gebeurtenissen ontdekt leek te hebben,  hoewel zijn relaas als ‘onwaar’ van de hand gewezen werd door de politie.

Het is mogelijk dat we de volledige waarheid in deze kwestie nooit te weten komen, maar er is in ieder geval een les te leren als het gaat om het knoeien met de natuur.

Geschreven door: Stan Hayward, voormalig Film/TV scriptwriter

Vertaald door: J. Stevens, Fernweh

Het fabuleuze verhaal van Xepsis Klerglemoss, uitvinder

Het monotone bestaan als bron van poëtica

Het monotone bestaan als bron van poëtica

by ·

Paterson is een doodgewone stad in New Jersey (V.S.) met bijna 150.000 inwoners. Het is ook de naam van een intrigerende film vol poëtica.

Misschien woon jij ook wel in een gewone stad. En misschien heb jij ook wel heel gewoon werk, zoals zovelen. Misschien wel net zo gewoon als Paterson, die naar de gelijknamige stad genoemd is en daar ook woont. Maar Paterson – zowel de film, de stad als de hoofdpersoon – is ‘gewoon’ heel ‘bijzonder’.

De gewone werkweek van en in Paterson

Voor Paterson, gespeeld door Adam Driver, gaat de wekker elke dag op hetzelfde tijdstip. Dan wordt hij wakker naast zijn geliefde Laura, die doordeweeks nog even doorslaapt als hij al opstaat. Na het ontbijt wandelt hij met lunchbox in zijn hand naar de remise waar hij als chauffeur alvast achter het stuur van zijn stadsbus plaatsneemt totdat hij het vertreksignaal krijgt van zijn baas. Tussen het vertrek van huis en zijn vertrek per bus alsook in zijn lunchpauze dicht hij een aantal nieuwe regels en schrijft deze in zijn poëzieschriftje.

Gedurende zijn dagdienst als buschauffeur slaat hij de passagiers in zijn bus kalm gade. Hij luistert de hele dag aandachtig naar hun onderlinge conversaties en de taal waarin die vorm krijgen. Als zijn dienst er opzit wandelt hij weer door een normale stadse omgeving vol industrieel erfgoed naar huis. Na het avondeten met zijn vriendin Laura laat hij hun Engelse Buldog uit. Eenmaal aangekomen bij zijn stamcafé bindt hij hem zolang bij de deur vast en drinkt zelf binnen even een biertje terwijl hij een gesprekje met de barman voert. Een eenvoudig leven vol routine. Hoe dan ook: zo ziet de gewone werkdag voor Paterson er vijf dagen per week uit. Niet erg bijzonder. Saai zelfs.

Het monotone bestaan als bron van poëtica

De poëtica van het alledaagse

Maar gaandeweg ga je als kijker het poëtische van dit schijnbaar saaie bestaan ontdekken. Je ziet en voelt als kijker steeds meer het bijzondere in het gewone. De volstrekt normale gebouwen die de hoofdpersoon in zijn ochtendwandeling geroutineerd passeert, lijken elke dag wel wat mooier te zijn geworden, hoewel ze feitelijk exact hetzelfde zijn. De voorspelbaarheid van Patersons dagelijkse routine vergt geen enkele noemswaardige (mentale) inspanning van hem en dat biedt hem precies waar het hem kennelijk om gaat: de vrijheid om zich met het schrijven van poëzie bezig te houden. Opvallend is daarbij, zeker in het huidige selfie-tijdperk van Facebook, Instagram en Snapchat, dat hij zijn poëzie niet aan anderen toont, niet publiceert en er niet beroemd mee wil worden. Dichten over de realiteit (niet over abstracte ideeën maar over de concrete dingen van alledag) is zijn dagelijkse realiteit. Die gewone realiteit, blijkt althans via zijn gedichten poëtischer dan je denkt. Maar hij dicht niet voor anderen noch voor de kijker. Dagelijks dichten doet hij louter voor zichzelf.

Zo zien we zeven gewone dagen uit het leven van Paterson. Regisseur Jim Jarmusch (IMDB) levert met deze twaalfde film van zijn hand, een ingetogen pareltje af. Hij brengt het routineuze leven van Paterson ook volgens vaste routines in beeld. Elke dag wordt vanuit dezelfde camerastandpunten gefilmd. Vaste momenten in het leven worden gedocumenteerd. Hiermee versterkt Jarmusch het gevoel van routine en het beeld van het schijnbaar saaie leven van en in Paterson.

De betekenis van de film Paterson zit ook zeker in de poëtica van de dagelijkse sleur ofwel: levenskunst
Paterson met buldog Marvin

Laura, de vriendin van Paterson is wellicht zijn tegenhanger. Zij verlangt juist wél naar beroemdheid. Voor haar is elke dag anders. Zij experimenteert: dan weer leert ze gitaarspelen, dan weer ontwerpt ze zelf haar kleding of de gordijnen. Over de betekenis van haar voorkeur voor zwart-witte kleurstellingen in haar ontwerpen ben ik nog niet uit. Het lijkt wél of Jarmusch een voorkeur heeft voor het leven dat Paterson leidt en dat van Laura (een beetje) minacht en haar zelfs vanachter de regietafel als het ware een beetje uitlacht. Of verbeeld ik me dat?

Hoe bijzonder het gewone kan zijn

Het alledaagse komt ook tot uiting in het feit dat Paterson (en trouwens ook regisseur Jarmusch) dichters als Frank O’Hara en vooral het werk van modernist William Carlos Williams (1883 – 1963) vereren. Williams schreef in 1926 een gedicht met de naam Paterson. Zoals James Joyce zijn Dublin schetste in zijn modernistische meesterwerk Ulysses, wilde Williams zíjn geboortegrond vereeuwigen. Zo’n dertig jaar later maakte Williams van dit gedicht van toen nog slechts zesentachtig regels uiteindelijk een episch gedicht bestaande uit vijf boeken. Ook Williams liet in zijn poëzie zien hoe het gewone bijzonder kan worden. Voor Paterson geldt hetzelfde. Denk daarbij aan de afbeelding op een lucifersdoosje of de gevels van schijnbaar gewone gebouwen die langs de dagelijkse route naar zijn werk staan: toch zijn ze ook heel bijzonder, als je er maar oog voor hebt.

Een poëtische les in levenskunst

Jarmusch is er met Paterson bijzonder goed in geslaagd om de schoonheid in de routines van het (saaie) alledaagse te tonen. Mogelijk biedt deze film zelfs inspiratie voor iedereen die ongewild in eigen saai werk en dito routines denkt gevangen te zitten: Paterson laat zien dat die ‘gevangenis’, tenminste als je er maar aandacht voor hebt, juist ook de bron van vrijheid kan zijn. Zo bezien, biedt Jarmusch ons met Paterson zelfs een interessante les in levenskunst!

Paterson
  • Regie en scenario: Jim Jarmusch.
  • Jaar: 2016.
  • Met: Adam Driver, Golshifteh Farahani & Barry Shabaka Henley.
  • Productie: Joshua Astrachan & Carter Logan
  • Camera: Frederick Elmes
  • Montage: Affonso Gonçalves
  • Muziek: Jim Jarmusch, Carter Logan & Sqürl
  • Duur: 118 minuten

Het monotone bestaan als bron van poëtica